Eξάντληση: μήνυμα- όχι αδυναμία

Η κούραση που βιώνουμε συνήθως αντιμετωπίζεται ως μία φυσική συνέπεια της υπερπροσπάθειας και της υπερπληρότητας του ημερήσιου προγράμματός μας. Περισσότερη δουλειά, περισσότερες ευθύνες, περισσότερες απαιτήσεις.

Η αλήθεια είναι όμως ότι η ψυχική πραγματικότητα είναι συχνά πιο περίπλοκη. Δεν εξαντλούμαστε μόνο όταν κάνουμε πολλά, εξαντλούμαστε και όταν αυτό που κάνουμε δεν μας ταιριάζει.

Υπάρχει μια μορφή κόπωσης που δεν εξηγείται από το πρόγραμμα της ημέρας. Είναι η κούραση που εμφανίζεται, όταν ζούμε σε απόσταση από τον εαυτό μας. Όταν παραμένουμε σε επαγγελματικούς ρόλους που δεν μας εκφράζουν, σε σχέσεις που δεν μας χωρούν, σε επιλογές που κάποτε κάναμε από φόβο ή ανάγκη — και συνεχίζουμε από συνήθεια, χωρίς να μας γεμίζουν αληθινά.

Η ψυχολογία αναγνωρίζει ότι η εσωτερική ασυμφωνία καταναλώνει σημαντική ενέργεια. Όταν οι πράξεις μας δεν ευθυγραμμίζονται με τις αξίες και τις βαθύτερες ανάγκες μας, δημιουργείται μέσα μας σύγκρουση. Ακόμη κι αν δεν μπορούμε να τη αντιληφθούμε συνειδητά, ο οργανισμός μας επηρεάζεται άμεσα. Η συγκέντρωση μειώνεται, το κίνητρο φθίνει, η καθημερινότητα αποκτά ένα αίσθημα βάρους.

Σε αυτό το σημείο, η εξάντληση δεν είναι εχθρός. Είναι ένδειξη. «Η κούραση μπορεί να είναι ένα ήσυχο σημάδι ότι η ζωή σου χρειάζεται ειλικρίνεια.» — Irvin D. Yalom

Και εδώ αναδύεται ένα δύσκολο ερώτημα: μήπως μερικές φορές δυσκολευόμαστε σε μία αλλαγή, όχι επειδή δεν μπορούμε, αλλά επειδή βρισκόμαστε σε ένα ασφαλές πλαίσιο που έχουμε συνηθίσει; Το οικείο, ακόμη κι αν δεν μας ταιριάζει, είναι προβλέψιμο. Η παραδοχή «αυτό δεν είναι για εμένα» συνεπάγεται ρίσκο, απώλεια, αναπροσαρμογή, αβεβαιότητα. Η αποφυγή της παραδοχής λειτουργεί προστατευτικά προς το άγνωστο, αλλά εν τέλει μας απομακρύνει από τον αυθεντικό εαυτό.

Επιτρέποντας στον εαυτό μας να αναγνωρίσει την αλήθεια του, ανοίγουμε τον δρόμο για μια διαφορετική ποιότητα ενέργειας. Η ειλικρίνεια δεν σημαίνει παρορμητικές αποφάσεις ή άρνηση των ευθυνών. Σημαίνει εσωτερική διαύγεια και ουσιαστική διαφορά.

Ίσως, λοιπόν, όταν νιώθουμε εξαντλημένοι χωρίς εμφανή λόγο, αξίζει να αναλογιστούμε όχι μόνο στο πώς θα ξεκουραστούμε, αλλά στο πού διοχετεύουμε την ενέργειά μας. Μήπως η κούραση δεν ζητά απλώς ύπνο, αλλά επαναξιολόγηση; Μήπως δεν χρειαζόμαστε μόνο διακοπές, αλλά ειλικρίνεια;

Γιατί κάποιες φορές, η πραγματική ανάκτηση της ενέργειας δεν προκύπτει από την παύση της δραστηριότητας. Προκύπτει από τη συμφιλίωση με αυτό που είμαστε — και από το θάρρος να παραδεχτούμε, έστω πρώτα στον εαυτό μας, τι δεν είμαστε.