Η δύναμη της διορθωτικής εμπειρίας

Πολλοί άνθρωποι γνωρίζουν ότι μέρος της ψυχοθεραπευτικής διαδικασίας ή εν γένει μέρος της εξέλιξης είναι να κατανοήσουν συμβάντα του παρελθόντος τους. Η κατανόηση αυτή είναι ιδιαίτερα σημαντική, όμως έρχεται κάτι σπουδαίο να τη συμπληρώσει.

Ορισμένες εμπειρίες δεν αποθηκεύονται μόνο ως σκέψεις. Αποτυπώνονται ως βαθύτερα συναισθηματικά και σωματικά μοτίβα. Έτσι, ενώ κάποιος μπορεί να γνωρίζει πολύ καλά ότι αξίζει αγάπη και αποδοχή, οι εμπειρίες που έχει βιώσει να τον οδηγούν στον φόβο της απόρριψης και έτσι στην δυσκολία σύναψης σχέσεων.

Εδώ έρχεται να συνεχίσει το παζλ η λεγόμενη «διορθωτική εμπειρία»-δηλαδή μια νέα εμπειρία που έρχεται σε αντίθεση με μια παλιά προσδοκία. Για παράδειγμα, ένα άτομο που έχει μάθει να περιμένει κριτική μπορεί να βιώσει αποδοχή. Κάποιος που περιμένει εγκατάλειψη μπορεί να συναντήσει σταθερότητα και παρουσία. Κάποιος που έχει μάθει να κρύβει τα συναισθήματά του μπορεί να ανακαλύψει ότι μπορεί να τα εκφράσει χωρίς να κινδυνεύει.

Το ενδιαφέρον είναι ότι η νευροβιολογία έρχεται να υποστηρίξει έμπρακτα την σημασία και την αλλαγή που φέρνει η διαδικασία της διορθωτικής εμπειρίας. Πιο συγκεκριμένα,  οι συναισθηματικές μνήμες δεν είναι απολύτως σταθερές. Όταν ενεργοποιούνται, μπορούν υπό συγκεκριμένες συνθήκες να αναδιοργανωθούν και να ενημερωθούν από μια νέα εμπειρία. Η διαδικασία αυτή είναι γνωστή ως επαναπαγίωση της μνήμης (memory reconsolidation).

Με απλά λόγια, ο εγκέφαλος δεν καταγράφει απλώς το παρελθόν. Μαθαίνει συνεχώς από το παρόν. Νέες εμπειρίες μπορούν να δημιουργήσουν νέες συνδέσεις μεταξύ των νευρώνων και να επηρεάσουν τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε τον εαυτό μας, τους άλλους και τον κόσμο γύρω μας.

Γι’ αυτό η αλλαγή δεν προκύπτει μόνο όταν «μιλάμε» για κάτι. Συχνά προκύπτει όταν βιώνουμε κάτι διαφορετικό. Όταν το σώμα χαλαρώνει εκεί που περίμενε κίνδυνο. Όταν υπάρχει σύνδεση εκεί που αναμενόταν απόρριψη. Όταν η εμπειρία έρχεται να συναντήσει μια παλιά πληγή και να της δώσει μια νέα απάντηση.

Ίσως τελικά δεν είναι μόνο οι εξηγήσεις που μας μεταμορφώνουν. Ίσως είναι και οι εμπειρίες που μας επιτρέπουν να νιώσουμε ότι κάτι νέο είναι πλέον δυνατό.